Тропа Каянберда

Արահետի նկարագրություն

Կայանբերդի արահետը Հայաստանի ամենատպավորիչ քայլարշավային երթուղիներից մեկն է, որը միավորում է Լոռվու մարզի հիասքանչ բնությունը և միջնադարյան հարուստ պատմությունը։ Արահետը տանում է դեպի Հաղպատի և Սանահինի վանքերի միջև՝ Դեբեդի կիրճի բարձրադիր հրվանդանի վրա գտնվող Կայանբերդ ամրոցը։ Այն կառուցվել է 1233 թվականին Հաղպատի վանահայր Հովհաննեսի նախաձեռնությամբ և ծառայել է որպես պաշտպանական հենակետ։

Այս դարավոր արահետը պատմության կենդանի վկան է. այստեղով ժամանակին դեպի ամրոց են բարձրացել այն պաշտպանող զինվորներն ու ուխտի գնացող ուխտավորները, կրոնական գործիչներ, գիտնականներ և իշխաններ: Այդտեղով դեպի Դսևանք է տարվել Հիսուս Քրիստոսի խաչափայտի մասունքը: 

Տեխնիկական նկարագիր և ուղեցույց

Արահետը հեշտ և միջին բարդության է: Հարմար է երեխաների և մեծահասակների համար: Մուտքն ազատ է 24 ժամ: Միակողմանի երթուղու տևողությունը 1-1,5 ժամ է, իսկ վերադարձով մոտ 2 ժամ: 

Քայլարշավը սկսվում է Հաղպատ-Ծաղկաշատ գյուղերի ճանապարհի խաչմերուկից: Ավտոմեքենայի կայանման համար կա անվճար և վճարովի կայանատեղի: Այդտեղից քայլել դեպի ձոր, անցնել 13-րդ դարի Ջրաղացաձորի կամուրջը և ռեստորանային համալիրի վերևի մասով շարունակել քայլարշավը: Երթուղին անցնում է անտառի միջով, որի ձախ կողմը բարձունք ու ժայռեր են, իսկ աջ կողմում ձորն է: Ճանապարհի միջնամասում կտեսնեք քարայրի մեջ գտնվող մասնավոր թանգարան: Քայլարշավի ընթացքում ձեզ սպասվում են տեսարաններ դեպի Հաղպատի ձոր և Աչեր գետ, Դեբեդ գետի հովիտ, Վիրահայոց լեռներ, Զարնի Պարնի քարայր-ամրոցային համալիր, Հաղպատի վանք։ Ամրոցի մոտ արահետն անցնում է ժայռերի վրայով (քարե աստիճաններով): Արահետի գլխավոր հանգրվանը բարձր պարսպով և հզոր աշտարակներով ամրոցն է և ներսում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին (առավել հայտնի Դսեվանք անունով)։

Հետադարձը նույն ճանապարհով, իսկ եթե ցանկանում եք շարունակել դեպի Սանահինի վանք, ապա օգտվեք Հաղպատ-Սանահին արահետից: Եթե ցանկանում եք դեպի Կայանբերդ արահետը սկսել Հաղպատի վանքից, ապա օգտվեք Հաղպատ-Սանահին արահետի սկզբնամասից:

Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև Ժայռամագլցում դեպի Լաստի այր, որի արահետը նույնպես սկսվում է Ջրաղացաձորի կամրջի մոտից: 

Զգուշացում

• Չվնասել բնությունը և պատմամշակութային հուշարձանները: Այդպիսի գործողությունները քրեորեն պատճելի արարք են: 
• Ամրոցում ընթանում են պեղման աշխատանքներ: Պատմամշակութային շերտը չվնասել և ինքնուրույն պեղումներ չկատարել: Այդ գործողությունները քրեորեն պատժելի արարք են:
• Կրակ չվառել. անտառը գտնվում է հրդեհավտանգավոր գոտում:
• Արահետի վրա չկան աղբամաններ: Աղբը պահեք ձեզ մոտ, որպեսզի քայլարշավիի վերջում գցեք աղբարկղը:

Անվտանգության նկատառումներ

Չնայած ամրոցի մուտքն ազատ է շուրջօրյա, խնդրում ենք լինել առավել քան զգոն:

• Տեսանելիություն: Խստիվ խորհուրդ է տրվում խուսափել մութ ժամերին ամրոց բարձրանալուց։ Երեկոյան ժամերին ամրոցի պարիսպների եզրագծերը դառնում են դժվար տեսանելի։
• Բարձրություն: Ամրոցը գտնվում է զառիթափ ժայռերի կատարին, և պարիսպներից անմիջապես ներքև անդունդ է։ Անզգույշ քայլը կամ եզրին չափազանց մոտենալը կարող է վտանգավոր լինել։
• Հանդերձանք: Խորհուրդ է տրվում կրել արշավային կոշիկներ, քանի որ տեղ-տեղ արահետը կարող է լինել սահուն կամ քարքարոտ։
• Ձեզ հետ վերցրեք խմելու ջուր և սնունդ: Արահետի սկզբնամասում՝ Ջրաղացաձորի կամրջի մոտ կա ջրի աղբյուր, որը երբեմն չի գործում: