Հաղպատի վանքի պարիսպ
Հաղպատի վանքը շրջապատված է հաստ պարսպով և դրանց մաս կազմող աշտարակներով: Ունի երկու կամարակապ դուռ և մեկ ժամանակակից մուտք, որով ներկա ժամանակներում ներս են մտնում այցելուների մեծ մասը:
Նախնական պարիսպը կառուցվել է 10-ից 11-րդ դարերում վանքի սկզբնական շինությունների կառուցմանը զուգընթաց կամ անմիջապես դրանից հետո և ընդգրկել է ավելի փոքր տարածք:
1220 թվականին վանքի առաջնորդ արքեպիսկոպոս Բարսեղի եղբայր հայազգի իշխան Քուրդը ընդարձակում է պարիսպը և վանքի ներսում ընդգրկում նաև իրար կողք գտնվող երեք փոքր մատուռները:
Պարսպաշարի արևմտյան կողմը, որտեղ կան 3 դիտաշտարակներ, սկզբնական պարսպի մաս է և մեծամասամբ կառուցված է կապտավուն սրբատաշ բազալտից: Հարավ-արևմտյան անկյան աշտարակը չափերով ամենից մեծն է և կառուցված է թրծված աղյուսի և անմշակ քարերի համադրությամբ՝ ստանալով գեղագիտական տեսք:
Պարսպի մյուս կողմերը կառուցված են հիմնականում անմշակ քարերից: Գլխավոր, պատմական մուտքը կամարակապ դարպասի ձևով արևելյան կողմից է: Վերին մասում տեղադրված է քարե մեծ խաչ: Կառուցվել է 1246 թվականին կապտավուն սրբատաշ բազալտից վանքի առաջնորդ Համազասպ արքեպիսկոպոսի նախաձեռնությամբ: Հետագայում պաշտպանական կառույցը որոշակի վերանորոգումների է ենթարկվել:
4°